احکام خوردن ، آشامیدن

12 – خوردن گوشت چه ماهی هایی حرام است ؟

پاسخ – کلیه ی ماهی ها و آبزیانی که پولکدار هستند حلال است و بقیه حرام است . در خصوص میگو اگر آنرا از نوع ماهی ندانیم استثنا شده است . این حکم کلی است اما اگر افراد در خصوص ماهی خاصی سوال داشته باشند باید بپرسند

155 – ما تا چه وقت اذان می توانیم سحری بخوریم ؟ اگر ما دیر بیدار شدیم تکلیف چیست ؟ 

پاسخ – سحری خوردن واجب نیست و جزو شرایط روزه نیست . اگرکسی سحری نخورد روزه اش صحیح است و اگر نرسد که سحری بخورد باید روزه اش را بگیرد . اگر سحری نخورد و در وسط روز نتوانست روزه بگیرد افطار می کند و آن بحث دیگری است . در مورد وقت اذان ، ملاک طلوع فجر صادق است . حدود یک ساعت و نیم پیش از طلوع آفتاب ، طرف شرق سرخی بالا می آید و به آن فجر صادق می گویند که این اول اذان صبح است و ابتدای روزه داری این موقع است . در این موقع طرف باید امساک کند و چیزی نخورد . اگر اذانی که گفته می شود طبق افق باشد ، نباید در اول اذان چیزی خورد . در مورد اذان رادیو و تلویزیون از مقام معظم رهبری سوال شده بود که ما تا چه موقع اذان    می توانیم بخوریم ، ایشان از باب احتیاط فرموده بودند که مومنین باید از اول اذان از خوردن امساک کنند . ولی برای خواندن نماز چند دقیقه ای احتیاط کنند و بعد نماز بخوانند . اگر شما این احتیاط را داشته باشید خوب است .

313 – اگر بعد از ذبح حیوان ، در بدن حیوان خون دیده بشود چه حکمی دارد ؟
پاسخ – اگر بعد از ذبح حیوان خون از بدن حیوان بطور متعارف بیرون بیاید و حیوان سر بالا نباشد که خون به بدنش برگردد ، مقدار خونی که در حیوان باقی می ماند پاک است . اگر شما از بازار گوشتی می خرید و نمی دانید که خون آن پاک است یا نجس ، حکم آن پاک است ولی بهتر است که گوشت را بشویید .

421 – درخت همسایه به خانه ی ما آمده است . آیا ما می توانیم از میوه های آن استفاده بکنیم و آنرا بخوریم ؟
پاسخ – اگر شما می دانید که آنها راضی هستند می توانید از میوه ها استفاده بکنید ولی اگر می دانید که راضی نیستند خوردن میوه های درخت جایز نیست . اگر نمی دانید که راضی هستند یا خیر ، باز خوردن میوه ها اشکال دارد . ممکن است که شاخه های درخت به منزل شما آمده و میوه های آن در خانه ی شما می ریزد ولی این مجوز استفاده و خوردن از میوه های درخت نمی باشد. اگر درخت همسایه برای شما زحمتی ایجاد کرده است می توانید بگویید که شاخه های آنرا ببرد و حتی اگر همسایه گوش نکرد شما     می توانید شاخه هایی که برای شما زحمت ایجاد می کند ببرید . اما بدون رضایت همسایه نمی توانید میوه های درخت را استفاده کنید.

481 – اگر ما گوشتی از بازار بخریم که نمی دانیم ذبح شرعی شده است یا خیر ، خوردن آن گوشت چه حکمی دارد ؟
پاسخ – اگر شما از بازار مسلمین خرید می کنید این شک اعتباری ندارد . گوشتی که از مسلمان خریداری می شود محکوم به حلیت و طهارت است

500 – اگر کسی که ذبح می کند به بلوغ نرسیده باشد آیا ذبح درست است؟
پاسح – بله  .کسی که ذبح می کند بلوغ در این فرد شرط نیست . البته فرد باید شرایط ذبح حیوان را رعایت کند و خودش مسلمان باشد .

626 – آیا در ذبح حیوانات ،گفتن بسم الله کافی است ؟
پاسخ – بسم الله کفایت می کند . لازم نیست بسم الله الرحمن الرحیم گفته شود .  

727 – خوردن چه نوع ماهی حرام است ؟
پاسخ – ماهی که روی پوستش فلس دارد حلال است و بقیه ی ماهی ها حرام است . 

731 – اگر چیز حرامی بعنوان دارو استفاده بشود چه حکمی دارد ؟
پاسخ – ما روایت داریم که خدا شفا را در حرام قرار نداده است . البته حکم استثنا هم دارد . فرموده اند: اگر بیماری به تشخیص پزشک متخصص راه درمانی جز استفاده از داروی حرام ندارد ، استفاده از آن بقدر ضرورت برای بیماری اشکالی ندارد. 

اگر ما در مراسم ختم شرکت کنیم خوردن غذای خانواده ی مرحوم چه حکمی دارد ؟
پاسخ – برای عموم مردم اشکالی ندارد . شما می توانید آن غذا را بخورید و انشاء الله که آنها مراعات کرده اند و از سهم صغیر استفاده نکرده اند . در آموزه های دینی داریم که برای صاحبان عزا طعام و غذا ببرید . الان برعکس شده است . عرف شده است که صاحبان عزا به مردمانی که در مراسم شرکت می کنند غذا می دهند . اگر مردم به عرف اسلامی برگردند خیلی بهتر است .

آیا خوردن گوشت کلاغ حرام است ؟
پاسخ – کلاغ و زاغ جزو پرندگان حرام گوشت هستند .

 آیا خوردن گوشت خرگوش ، خرچنگ و قرباغه حرام است ؟
پاسخ – هر سه حیوان حرام گوشت هستند .
 خوردن گوشت خرگوش چه حکمی دارد ؟
پاسخ – خوردن گوشت خرگوش حرام است . بعضی ها می گویند که خرگوش دو نوع است سُم دار و بدون سُم . اینها تاثیری ندارد . در هر حال خوردن گوشت خرگوش حرام است .
 آیا گوشت گراز حرام است ؟
پاسخ – بله . گوشت گراز حرام است .
 گوسفندی که برای نوزاد قربانی می شود باید چه خصوصیاتی داشته باشد ؟
پاسخ – مقصود ایشان عقیقه است . مستحب است که قربانی در روز هفتم کودک ذبح شود . بهتر است که آن حیوان شتریا گاو یا گوسفند باشد . این حیواناتی هستند که به آنها زکات تعلق می گیرد و هم در حج آنها را ذبح می کنند . اگر نوزاد دختر است بهتر است که حیوان ماده باشد و اگر نوزاد پسر است حیوان مذکر باشد ، خوب است که حیوان چاق باشد و گوشت بیشتری داشته باشد تا افراد بیشتری از آنها استفاده بکند . خوب است که به چهارده نفر فقیر گوشت این قربانی داده بشود .
 بعضی از بیمارها ،شیرینی و میوه در یخچال بیمارستان می گذارند و می روند . آیا پرستارها می توانند از این خوراکی ها استفاه کنند؟
پاسخ – اگر بیماران خوراکی ها را می گذارند و از آن اعراض می کنند یا اینکه آن را برای پرستارها می گذارند یا ممکن است که آنجا گذاشته اند و دیگر سراغش نمی آیند ، در این صورت خوردن آن اشکالی ندارد. اما اگر بیمار خوراکی را فراموش کرده است و ممکن است که به سراغ آن بیاید نمی توان از آن استفاده کرد . در ضمن پرستارها باید طبق مقررات بیمارستان عمل بکنند .
 اگر خانمی در محافل عمومی خوراکی بخورد اشکال دارد ؟
پاسخ – اگر این کار خلاف عفت عمومی نباشد و باعث انگشت نما شدن خانم نشود ، اشکالی ندارد .اما نباید باعث جلب توجه بشود .
 خاویار ،کوسه و شطرنج قبلا حرام بوده اند ولی اخیر حلال اعلام شده اند. راهنمایی بفرمایید .
پاسخ – ما یک حکم و یک موضوع داریم. حکم واقعی شرع یا احکام تغییر ناپذیر است. ممکن است که دو تا فتوا با یکدیگر تفاوت داشته باشد اما احکام قابل تبدیل نیستند. ولی موضوعات در حال تغییر هستند .بسیاری از اختراعات مورد احکام شرعی قرار می گیرد که اینها در سابق وجود نداشته باشد. هیچ حکمی بدون موضوع نیست .مثلا در احکام فقهی آمده است که شراب حرام است. اگر این شراب مدت زمانی ماند و به سرکه تبدیل بشود ، این سرکه حلال است . پس این ماده یک زمانی حرام و یک زمانی حلال بوده است. در اینجا حرام الهی حلال نشده است و حکم تغییری پیدا نکرده است بلکه این ماده تغییر پیدا کرده است. یک نوجوان تا مکلف نیست نماز بر او واجب نیست ولی اگر از امروز مکلف شد، نماز بر او واجب می شود. پس نماز واجب است و این حکم خداست ولی این نوجوان تحت این احکم نبوده یعنی در اینجا موضوع عوض می شود . فتوای بسیاری از فقها این است که بازی با ابزار قمار حرام است حتی اگر این بازی سر بُرد و باخت نباشد. اگر مدت زمانی گذشت و مردم دیگر با این وسایل بازی نکردند و این وسیله از حکم وسیله ی قمار بازی افتاد و مثل یک توپ شد، در اینجا حکم خدا عوض نشده است ولی این شطرنج دیگر حالت اولیه را ندارد و عوض شده است و وسیله ی قمار نیست . اگر کسی بداند که شراب هنوز عوض نشده است نمی تواند آنرا بنوشد. شما غذایی را دارید که حلال بوده ولی اگر یک قطره ی خون در آن بیفتد حرام می شود زیرا موضوع عوض شده است ولی حکم خدا عوض نشده است یعنی تابحال غذا پاک بوده است ولی الان نجس شده است .در مورد کوسه حکم شرعی این است که آبزیان پولک دار حلال هستند. بسیاری از ماهیان را آزمایش نکرده اند و چون نمی دانستد که آن نوع ماهی پولک دارد یا خیر ، از آن پرهیز می کردند . بعد متوجه شدند کوسه فلس دارد و جزو ماهیان حلال است ، در اینجا هم موضوع عوض شده است نه حکم خدا . شناخت موضوعات تغییر می کند نه حکم خدا .
 اگر هنگام خوردن شربت شیشه ها را بهم بزنیم و بگوییم : به سلامتی ، این چه حکمی دارد ؟
پاسخ – اگر فرهنگی که مربوط به دشمنان است با این کار تبلیع بشود این کار جایز نیست . یا اینکه تداعی کار حرام را بکند بی اشکال نیست . حالا اگر این کار به شوخی باشد و تبلیغ نباشد، حرام نیست .
اگر از مال بچه ی یتیم بخوریم ،آیا این اشکال دارد ؟
پاسخ – تصرف در اموال صغیر یا بچه ی یتیم باید با اجازه ی ولی او یا قیم شرعی او باشد  و تصرفات هم باید به مصلحت طفل باشد .
 اگر باغی میوه هایش روی زمین ریخته باشد ، آیا می توان آن میوه ها را جمع کرد و به خانه آورد ؟ (خوردن)
پاسخ – آوردن میوه ها به خانه جایز نیست و حرام است مگراینکه بدانید صاحب آن راضی است یا از صاحب آن اجازه بگیرید . در مورد خوردن میوه ، حقی داریم که وقتی فردی از محلی عبور می کند و به درخت میوه می رسد اگر از طرف صاحبش منعی نشده باشد یاعرف محل این است که اگر کسی این میوه ها را بخورند آنها راضی هستند، به چند شرط می توان آن میوه ها را خورد : یکی اینکه آن میوه را بخورد و با خودش نبرد، دیگر اینکه مسیر خودش را برای میوه خوردن عوض نکند، خسارتی به درختان و زمین وارد نکنند و دیگر اینکه منعی از طرف صاحبش نباشد.
 من در دوران مدرسه به آبدارخانه می رفتم و چیزهایی که معلم ها خریده بودند  می خوردم ، من چگونه می توانم حق معلم ها را ادا کنم ؟
پاسخ – در دوران دبیرستان شما مکلف بوده اید، بنابراین شما باید به هر طریقی که می توانید رضایت معلمان را بدست بیاورید. اگر شما نمی توانید این کار را بکنید پول آن چیزهایی که خورده اید را حساب کنید و برای معلم ها بفرستید.  
حکم خوردن میوه ای که در کنار باغ است چگونه است ؟
پاسخ – اگر باغ حصار دارد و مشخص است که صاحب آن راضی نیست که از آن میوه ها خورده بشود این قطعا حرام است .اگر باغ حصاری ندارد یا شاخه ای از باغ بیرون است، ما حقی داریم بنام حق کسی که از آنجا عبور می کند که فقها فرموده اند :اگر از صاحب درخت منعی ظاهر نشده است مثل تابلو یا دیوار یا می دانیم که طرف راضی نیست که   میوه اش را بخورند ، در این صورت خوردن میوه حرام است ولی اگر منعی از طرف صاحب باغ وجود ندارد ، فرد بخاطر میوه خواری مسیرش را عوض نکند ، به محصول یا زمین یا درخت خسارت نزند و مقداری بخورد نه اینکه ببرد، در این صورت خوردن میوه اشکالی ندارد. اما اگر کسی به تفریح برود برای اینکه میوه ی مردم را بخورد یا مسیرش را عوض کند یا میوه را با خودش ببرد یا عرف محل بگونه ای است که راضی نیستند ،این حرام است.    
آیا یک شیئی نجس را می توان با یک مشت آب پاک کرد ؟
پاسخ – اگر شیئی متجنس کوچک باشد و با یک مشت آب شسته بشود یعنی عین نجاست برطرف بشود و یک بار هم آب ریخته بشود، پاک می شود ولی  اگر فرش و پرده باشد باید حتما خیس بشود و آب به داخل آن نفوذ کند و بعد فشرده بشود که بعید است با یک مشت آب اینها پاک بشود. اگر جای کمی نجس شده است می توان با یک مشت آب کشید.
آیا شکار از نظر شرعی جایز است ؟ آیا خوردن گوشت خرگوش جایز است ؟
پاسخ – اگر شکار برای خوش گذرانی و عیش و نوش نباشد و خلاف مقررات نباشد و حیوانی که شکار می کنند حلال گوشت باشد، شکار اشکالی ندارد . خوردن گوشت خرگوش جایز نیست و خرگوش حیوانی حرام گوشت است .