دکتر ناصر ابراهیمی دریانی 90/3/8
فوق تخصص گوارش و کبد – عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
سوال – لطفاً در خصوص روزجهانی گوارش و نقش میکروب ها در دستگاه گوارش توضیح بفرمایید.
پاسخ – در لوله ی گوارش که تقریباً در حدود شش تا هفت متر است بیش از ده به توان هیجده باکتری وجود دارد. و هرچقدر که از دهان به سمت کلون نزدیک تر می شویم ، تعداد این باکتری ها افزایش پیدا می کند . یعنی شما کمترین میکروب را در معده دارید و بیشترین میکروب را در کلون یا روده ی بزرگ دارید . نقش اساسی که این میکروب ها دارند یکی این است که میکروب ها خیلی از ویتامین ها را می سازند . کسانی که در بیمارستان بستری می شوند بعد از یک مدت که آنتی بیوتیک های طولانی می گیرند اختلالات انعقادی پیدا می کنند . بخاطر اینکه سنتز یا ساخت ویتامین K که توسط باکتری ها انجام می شود مختل می شود . از همه مهمتر نقش باکتری ها در سیستم ایمونولوژی بدن است . ما همیشه به این موضوع تأکید داریم که از مصرف آنتی بیوتیک به صورت سرخود و یا در کوتاه مدت خودداری شود . چون وقتی که فلور طبیعی روده تغییر می کند بسیاری از اختلالات ایجاد خواهد شد . مکانیزم بسیاری از بیماری ها ، حتی اینکه امروزه صحبت از کبد چرب می شود نمی توانیم نقش میکروب ها را در این زمینه در نظر نگیریم . امروزه گفته می شود که ماست پروبیوتیک مصرف کنید. چون بسیاری از میکروب نه تنها برای بدن مضر نیست بلکه یک نقش همزیستی مسالمت آمیز با بدن دارد و می تواند یک سد دفاعی را در مقابل تهاجم انواع پاتوژن ها ایجاد کند . بنابراین خوب است که ما بدانیم اینگونه نیست که هر میکروبی برای بدن مضرباشد . امروزه حتی با اضافه کردن برخی میکروب ها به بسیاری از مواد غذایی نقش دفاعی و سیستم ایمونولوژیک را در دستگاه گوارش به عنوان یک سد دفاعی ابالا برده ایم . سازمان بهداشت جهانی هم این مسئله را عنوان کرده که این تصور غلط را ما کنار بگذاریم که هر میکروبی برای بدن مضراست. بلکه بسیاری از میکروب ها که نقش ساپروفیت را برای بدن دارند نه تنها مضر نیستند بلکه مفید هم هستند . به همین خاطر ماست پروبیوتیک و محصولاتی از این قبیل برای سلامت دستگاه گوارش در بازار جهانی ارائه می شود .
سوال – لطفاً بفرمایید که کولیت چیست و چه انواعی دارد؟
پاسخ – ما همیشه وقتی کلمه ی ایت را به یک عضو بدن اضافه می کنیم به معنای التهاب است . مثلاً وقتی شما می گویید آپانتیسیت یعنی التهاب آپانتیس . وقتی به کلون پسوند ایت را اضافه می کنیم و می شود کولیت یعنی التهاب کلون . معمولاً هم ما باید این دو مسئله را از هم جدا کنیم . خیلی از مردم و در برخی از جوامع بیش از بیست و پنج تا سی درصد افراد از یک بیماری رنج می برند به اسم کولیت یا روده ی تحریک پذیر. تعداد این افراد کم هم نیستند که از این درد شکایت دارند . اجابت مزاج آنها بصورت اسهال و یا یبوست است . نفخ می کنیم . غرغر شکم داریم . این حالت کولیت معمولی و یا روده ی تحریک پذیر یا روده ی عصبی یک مقوله است . ولی برنامه ی امروز ما درخصوص کولیت زخمی و یا بیماری های التهابی روده است . چون در مواردی که افراد روده ی تحریک پذیر و یا روده ی عصبی دارند ، برخلاف اسم آن وقتی افراد کولونوسکوپی می کنند در خود روده مشکلی وجود ندارد . بیشتر حساسیت بیش از حد روده و گیرنده های آن است و اختلالات حرکتی روده است که شخص دچار اسهال و یا یبوست می شود . معمولاً هم به سیستم اعصاب باز می گردد و کسانی که تنش های روحی و عصبی دارند که امروزه نیز در جامعه کم نیست و شما شاهد آن هستید دیده می شود . در صورتی که در بیماری های التهابی روده وقتی شما مریض را آندوسکوپی می کنید و کلون او را می بینید ، روده کاملاً ملتهب است و التهاب و زخم و خونریزی دیده می شود. چند فرق عمده ما بین یک روده ی تحریک پذیر و یک بیماری التهابی روده وجود دارد . یکی اینکه معمولاً در بیماری های التهابی روده ، مریض شب از درد ، اسهال و خونریزی از خواب بیدار می شود. در صورتی که در آی بی اس و روده ی عصبی ، مریض معمولاً شب ها راحت است و می گوید نزدیک صبح که می شود از خواب که بیدار می شوم درد دارم . مجبور هستم اجابت مزاج انجام دهم اما در کولیت زخمی اینگونه نیست . در کولیت زخمی و بیماری های التهابی روده مریض مجبور است که نصف شب اجابت مزاج کند و این یکی از مسائلی است که این دو را از هم جدا می کند . همانطور که گفتم معمولاً در بیماری های التهابی روده معمولاً مریض از دفع خون شکایت دارد . درصورتی که در یک روده ی تحریک پذیر هیچگاه دفع خون دیده نمی شود .
سوال – فاکتورهای مساعد کننده ی این کولیت های زخمی چیست؟
پاسخ – ما وقتی که از بیماری های التهابی روده صحبت می کنیم ، شامل دو بیماری عمده می شود . یکی کولیت زخمی است و یکی بیماری کرون . در گذشته در مملکت ما اینگونه بیماری ها که مختص غرب بود خیلی کمتر دیده می شد. ولی الان متأسفانه یا خوشبختانه با توجه به نزدیک شدن سیستم زندگی ما ، سیستم تغذیه ای ما و صنعتی شدن جامعه همان بیماری هایی که در غرب رایج است روز به روز در مملکت ما در حال زیاتر شدن است . یعنی ما در گذشته در مملکت خود به این اندازه کولیت زخمی و یا کرون را نداشتیم . ولی امروزه به وفور شیوع آن دیده می شود. نشان از این دارد که یک تغییری در جامعه ایجاد شده که آن هم می تواند هم تغییر در سیستم تغذیه ای ما باشد. که همان دور شدن از غذاهای سنتی و روی آوردن به فست فود ها باشد . و هم اینکه با صنعتی شدن جامعه به دنبال آن بیماری هایی که در جوامع صنعتی شایع است در مملکت ما نیز روز به روز در حال بیشتر شدن است . اما اینکه چه عواملی می تواند در ایجاد بیماری های التهابی روده نقش داشته باشد و بین کولیت زخمی و کرون چه فرقی است . باید اشاره کرد که کولیت زخمی فقط بیماری است که مختص کلون است . یعنی فقط روده ی بزرگ را درگیر می کند . در صورتی که کرون از دهان تا مقعد را می تواند درگیر کند . یعنی کسی که بیماری کرون دارد می تواند با آفت های دهانی مراجعه کند . می تواند فقط با گرفتاری روده ی باریک مراجعه کند و یا گرفتاری کلون مراجعه کند . در صورتی که کولیت زخمی فقط روده ی بزرگ را درگیر می کند . چه عواملی در این بیماری التهابی روده دخالت دارد ؟ یکی نقش ژنتیک است . یعنی معمولاً فردی که یکی از بستگان درجه اول او بیماری کولیت زخمی یا کرون داشته باشند احتمال اینکه این فرد مبتلا به بیماری التهابی روده شوند بیشتر از افراد دیگر است . در کرون این احتمال ژنتیکی بیشتر از کولیت زخمی است . دومین مسئله این است که این بیماری ها در نقش تغییر سیستم ایمونولوژیک بدن می چرخد . چون یکی از مهمترین سیستم های دفاعی بدن ما روده است . در روده بسیاری از پاد زهر ها ساخته می شود . به چه دلیل این تغییر ایمونولوژیک ایجاد می شود ؟ می تواند ورود یک میکروب باشد. می تواند بخاطر یک ویروس باشد . و چیزهای دیگری که هنوز ناشناخته است در زمینه ی یک ژنتیک . اگر کسی زمینه ی ژنتیک این بیماری را داشته باشد ، می گویند در بچگی وارد شدن یک میکروب یا یک ویروس که هنوز ناشناخته است با برهم زدن تعادل سیستم ایمونولوژیک ، می تواند شخص را در معرض این بیماری ها قرار دهد . جالب است بدانید که می گویند بسیاری از این میکروب ها در بچگی باعث مصون شدن افراد ازابتلا به بسیاری از میکروب ها درسال های دور خواهد شد . بخاطر همین هم می گویند کسانی که خیلی زیاد بهداشت را رعایت می کنند و سعی می کنند که خیلی فرزندان خود را پاستوریزه بزرگ کنند و از میکروب و همه چیز دور کنند . در این افراد شانس ابتلا به بیماری های التهابی روده بیشتر است . امروزه یکی از درمان هایی که برای بیماری های التهابی روده وجود دارد یک نوع تخم کرم است . این تخم کرم باعث تحریک سیستم ایمونولوژیک بدن می شود . یکی از مسائل خیلی خوبی که من شاهد آن هستم نقش تغذیه با شیر مادر است . تغذیه با شیر مادر می تواند در پیشگیری از بیماری های التهابی روده موثر باشد .
سوال – سه یا چهار ماه است که ورم شکم دارم . سه یا چهارروز یک بار اجابت مزاج دارم . حالت درد دارم اما دفع ندارم . بعد از سه یا چهار روز نیزبه صورت دلپیچه و اسهال دفع می شود . سوزش سر دل و ریفلاکس نیز دارم. لطفاً من را راهنمایی بفرمایید. ضمناً به من گفته اند که باید کلونوسکوپی کنم . سه یا چهارسال پیش آندوسکوپی کردم و گفتند که میکروب هلیوباکتری دارم درمان شدم اما الان عود کرده است .
پاسخ – سوالی که این خانم مطرح کردند در ارتباط با بیماری اولی است که من صحبت کردم . یعنی روده ی تحریک پذیر یا IBS یا روده ی عصبی . که معمولاً این بیماری در خانم شیوع بیشتری نسبت به آقایان دارد . اینها کسانی هستند که دائماً از علائمی مانند اسهال ، یبوست یا اسهال و یبوست متناوب . نفخ شکم ، غرغر شکم و اختلال در اجابت مزاج به صورتی که مدفوع آنها به صورت تکه تکه است . مدفوع ساچمه ای دارند و در مدفوع این افراد گاهی بلغم دفع می شود . مطالعات نشان داده در کسانی که روده ی تحریک پذیر دارند سردرد های تیپ میگرن و یا سردرد های عصبی بیشتر است . اینها معمولاً افرادی هستند که صبح که از خواب بیدار می شوند بدن آنها کوفته است . یا احساس می کنند که کسی به پشت آنها مشت می زند و با سختی و سفتی عضلات در صبح مواجه هستند . بخصوص در خانم ها وقتی که روده ی تحریک پذیر دارند ، درد زمان قاعدگی آنها بیشتر است . اینها معمولاً به دکتر کلیه مراجعه می کنند و می گویند که ما وقتی ادرار می کنیم ادرار به صورت چکه چکه می آید و وقتی بلند می شویم باز هم احساس می کنیم که ادرار داریم . یا زمینه های دیگر مانند پای بی قرار که معمولاً مجبور هستند مرتب راه بروند یا پای خود را تکان بدهند که این پای بیقرار خود را ساکت کنند . این مجموعه علائم ممکن است با زمینه هایی مانند اضطراب ، افسردگی و مسائل دیگر باشد . معمولاً هم در درمان ما به آنها می گوییم که این روده ی تحریک پذیر تا آخر عمر همراه این افراد است . ولی هیچ خطری ندارد . برخلاف کولیت زخمی یا کرون که یک سری خطرات دارد . کسی که بیماری روده ی تحریک پذیر دارد ، معمولاً هیچ خطری برای او ندارد . یعنی باید با آن کنار آمد و آرامش داشت . نباید نسبت به آن وسواس داشت . از نظر ما در سن سی سالگی کلونوسکوپی ضرورتی ندارد . این خواهر مطمئن باشند که بیماری ایشان خطرناک نیست . در درمان این گونه بیماران باید حتماً یک هماهنگی مابین یک متخصص گوارش و یک روان پزشک انجام گیرد . خیلی از مسائلی که ما الان حس می کنیم بیمار هستیم به دوران بچگی ما بازمی گردد . مثلاً دختر خانمی که در محیطی بزرگ می شود که پدر و مادر با هم تنش دارند . رفتارهای خشونت بار دارند . یا بچه به یک ترتیبی ناراحت است و کتک می خورد . یا هزاران مسائل دیگر که در بچگی ما اتفاق می افتد بقول روان شناسان دردوران بلوغ خود را نشان می دهد . این هشداری است برای خانواده ها که سعی کنیم این گل هایی که در زندگی خود پرورش می دهیم در یک محیط آرام بزرگ شوند. تنش هایی که ممکن است یک مرد با همسر خود دارد و یا متقابلاً ، اینها در زندگی فرزندان ما اثر سوء خواهد داشت. و ممکن است بعدها این فرزند ما با روده ی IBS یا عصبی به پزشک مراجعه کند . در کل این خانم دچار یک روده ی تحریک پذیر هستند و جالب است بدانیم کسانی که روده ی تحریک پذیر دارند در بیش از پنجاه درصد موارد علائم معدی و یا سوء هاضمه ی بدون زخم نیز دارند .
سوال – دختر من بیست سال دارد و شش است که مبتلا به این بیماری شده است . در حال حاضر بیماری او خاموش است . داروهای خود را مرتب می خورد و سالی یک بار نیز کلونوسکوپی انجام می دهد با این حال آیا امکان دارد که دچار سرطان روده شود یا خیر؟ و آیا احتمال دارد که فرزند دیگر من هم مبتلا به این بیماری شود؟
پاسخ – کولیت زخمی معمولاً بیماری است که به صورت موج حرکت می کند . یعنی گاهی اوقات بیماری عود می کند و گاهی اوقات نیز بیماری خاموش میشود . اینکه زمانی که بیماری خاموش است چه مقدار طول می کشد و اینکه آیا تغذیه در آن نقش دارد یا خیر . چون همیشه اولین سوالی که مریض ها می پرسند این است که چه چیزی بخوریم . در این بیماری هنوز اثبات نشده که خوردن یک نوع غذای خاصی باعث تشدید بیماری شود و یا اینکه غذای دیگری باعث بهبود بیماری شود . خوشبختانه بیماری ایشان در وضعیت خاموشی است و به نظر من انجام کلونوسکوپی هم سالی یک بار ضرورتی ندارد . یکی از عوامل مهمی که در عود بیماری کولیت زخمی دخالت دارد استرس و تنش روحی است نه غذا . بنابراین آنچه که به این مادر عزیز توصیه می کنم این است که اینقدر پی گیر این مسئله نباشند که دختر ایشان کلونوسکوپی کند . کلونوسکوپی در وضعیت فعلی که این بیماری شش سال طول کشیده و الان نیز خاموش است ضرورتی ندارد . ما معمولاً کلونوسکوپی را در چند مورد توصیه می کنیم : یکی اینکه فردی برای بار اول مراجعه کرد . یکی در مورد بیماری که کولیت زخمی او بیش از ده سال طول کشیده باشد. چون این بیماری می تواند فقط در قسمتی از روده باشد و یا تمام روده را گرفته باشد . معمولاً هم اثبات شده در کسانی که در بچگی این بیماری شروع می شود ، چون طول مدت بیماری طولانی تر خواهد شد در اینگونه موارد ما کلونوسکوپی را باید انجام دهیم . و همینطور نمونه برداری های متعدد را انجام می دهیم . ما خیلی اوقات با بیمارانی مواجه هستیم که مراجعه می کنند و می گویند ما خوب بودیم داروی خود را قطع کردیم . این بدترین نوع و روش درمانی است . چون وقتی که شما با دارو بیماری را خاموش کرده اید ، اگر بیماری عود کند باز شما مجبور هستید که از اول شروع کنید . از داروهای مقدماتی و کورتن و غیره استفاده کنید که مشکل تر خواهد بود . بنابراین ضرورتی برای کلونوسکپی ندارد . داروهای خود را ادامه بدهند . اما اینکه امکان دارد بچه ی دیگر هم مبتلا شود یا خیر؟ معمولاً زمینه ی ژنتیک در بیماری کولیت زخمی خیلی کمتر از کرون است . معمولاً در کرون این احتمال خیلی زیاد است . ولی در کولیت زخمی این درصد خیلی کم است . به همین خاطر از الان این مادر نباید این اضطراب را داشته باشند .
سوال- خواهر من مبتلا به بیماری کولیت زخمی هستند . بیماری ایشان خیلی شدید است و هرچقدر هم دارو مصرف کردند بهتر نشدند . به ایشان گفتند که باید عمل شوند . می خواستم بدانم آیا این احتمال وجود دارد که ته روده ی بزرگ که روده ی کوچک را به آن وصل می کنند پس بزند و مجبور شوند که تا آخر عمر کیسه بگذارند ؟ من خودم نیز غرغر شکم دارم و الان یبوست نیز گرفته ام . می خواستم بدانم آیا این احتمال وجود دارد که من نیز به این بیماری مبتلا باشم یا خیر؟
پاسخ – معمولاً درمان جراحی آخرین درمان کولیت زخمی است . امروزه داروهای بسیاری آمده که این بیماری را کنترل می کند . مانند داروهای بایولوژیک که متأسفانه این داروها گران است و اگر مریض امکانات داشته باشد ما از این داروها استفاده می کنیم . ولی در نهایت اگر بیمار به هیچکدام از این داروها جواب ندهد ، البته من نمی دانم که این خانم چه داروهایی مصرف کرده اند ، مجبور می شویم که کل روده ی بزرگ را خارج کنیم . و روده ی باریک را به قسمت مقعد وصل کنیم . کولستومی به صورت موقت است . یعنی روده ی باریک را به پوست وصل می کنند ، بعد روده ی بزرگ را بیرون می آورند و روده ی باریک را به قسمت مقعد وصل می کنند . اگر این عمل خوب انجام بگیرد تقریباً مشکل بیمار حل می شود . یعنی برخلاف کرون که ممکن است اگر ما کلون را برداریم بعداً روده ی باریک را درگیر کند . ولی در کولیت زخمی چون خوشبختانه بیماری محدود است ، وقتی شما کلون را بیرون می آورید و عمل جراحی خوب صورت بگیرد مریض کاملاً بهبود پیدا می کند . ولی ما مریض هایی داریم که وقتی عمل می کنند بخاطر اینکه یک مقدار زمان می برد تا مقعد کار خود را انجام دهد ، برای چندین ماه حالت اسهال و عدم کنترل مدفوع داشته باشند . ولی نگران نباشند زیرا که به مرور زمان ممکن است این حالت برطرف شود. این مسئله به مهارت جراح بستگی دارد . خوشبختانه امروزه در اکثر کشورهای دنیا خصوصاً کشور ما که جراحان خیلی قابلی داریم انجام می گیرد. در کلیه استان های کشور در مراکز دانشگاهی توسط جراحانی که درخصوص ضایعات رکتوم کار می کنند این عمل به خوبی صورت می گیرد .
سوال – تا چند وقت پیش ما می شنیدیم که شیوع بیماری های زخم معده در کشور خیلی زیاد است و ما به سمت بیماری های پیشرفته ی دنیا که بیماری روده در آن شایع است می رویم . لطفاً یک مقدار بیشتر توضیح دهید که چرا این مشکل به این سرعت اتفاق افتاده است ؟
پاسخ – الان شایع ترین بیماری گوارشی دو بیماری است . یکی بیماری ریفلاکس است که بازگشت مواد از داخل معده به مری است . این مسئله خیلی شایع است . مریض هایی مراجعه می کنند و می گویند ما ترش می کنیم . اسید به داخل دهان ما می آید . سوزش پشت جناق داریم و یا حالت کولیت داریم . در گذشته در کسانی که زخم اثنی عشر داشتند ، یک دکتری به نام دکتر اهری داروهایی به مریض ها می دادند . جلوی خانه ی ایشان جمعیت جمع می شدند و ایشان مدعی بودند که زخم را معالجه می کنند . تا اینکه بعداً در کشور استرالیا یک محققی پیدا شد به اسم دکتر مارشال که گفت ایجاد زخم معده و اثنی عشر به دلیل میکروبی است به اسم هلیکوباکتری . ما در درمان کسانی که زخم معده و اثنی عشر داشتند شروع به دادن آنتی بیوتیک کردیم . با این روش فوق العاده این زخم ها خوب می شد . بهداشت و رعایت مسائل بهداشتی باعث شد که روز به روز شیوع این بیماری کمتر شود . سیستم به همان مسائل استرسی و جامعه ی تنش زا و جامعه ی صنعتی باز گردد . یکی هم خوردن غذاهای پرچرب و همینطور چاقی . متأسفانه در جامعه سی درصد مردم ما وزنی بیشتر از حد عادی دارند . کسانی که شکم بزرگ دارند هم خطر بیماری های قلبی در آنها بیشتر است و هم بیماری های کبد چرب و ریفلاکس . مسائل بهداشتی یک خوبی هایی دارد آن هم اینکه زخم را کمتر کرده است . امروزه شایع ترین علت زخم های معده و اثنی عشر ، مصرف داروها است . داروهایی مانند بروفن و ... که ضد التهابی هستند و ما به مقدار زیاد مصرف می کنیم ، علت عمده ی زخم های معده و اثنی عشر است. در صورتی که در قدیم اینگونه مسائل خیلی کمتر بود . و بیشتر میکروب ها در ایجاد زخم موثر بودند . بنابراین صنعتی شدن جامعه ، نوع تغذیه ، مسائل بهداشتی باعث شده که نوع بیماری ها در جامعه ی ما تغییر کند .
سوال – آیا این بیماری که ما توضیحات آن را از شما می شنویم آیا فقط در روده دیده می شود و یا در سایر قسمت های بدن نیز ممکن است دیده شود ؟
پاسخ – متأسفانه بیماری التهابی روده که شامل کرون و کولیت زخمی باشد به قول پزشکان یک بیماری مولتی سیستمیک است . یعنی این بیماری می تواند ازچشم درگیر کند تا پوست . یعنی ممکن است مریض با قرمزی چشم مراجعه کند . با درد چشم و یا حتی کوری مراجعه کند . جالب است بدانید بسیاری از کسانی که بیماری کولیت زخمی دارند مدت ها به دلیل خارش نزد متخصص پوست رفته اند . این بیماران می گویند که ما مدت ها خارش داشته ایم. یکی از مشکلاتی که به دلیل بیماری کولیت زخمی و تا حدی کمتر در کرون ایجاد می شود این است که این بیماری مجاری صفراوی را تنگ و باریک می کند . به همین جهت ورود صفرا از کبد به داخل روده متوقف می شود . صفرا به داخل خون پس می زند و این بیماران مدام خارش دارند . حتی ممکن است سال ها قبل از اینکه گرفتاری روده خود را نشان دهد بیمار به دلیل خارش مراجعات متعددی داشته باشد . معمولاً وقتی که ما در این بیماران آزمایش آلکالان فوسفاتاز می دهیم ، می بینیم بالا است . بعد باز می گردیم و بررسی می کنیم می بینیم که این بیماری خارش براثر بیماری بوده که در زمینه ی بیماری التهابی روده ایجاد می شود . جالب است بدانید که سنگ کلیه در این بیماران شایع تر است . سنگ کیسه ی صفرا شایع تر است . و گاهی اوقات این بیماران به دلیل سنگ کیسه ی صفرا است که مراجعه می کنند . یا به دلیل سنگ کلیه است که به اورولوژیست مراجعه می کنند ، بعدها که بررسی می شود دیده می شود که علت این بیماری ، بیماری التهابی روده است . یا اینکه متأسفانه گاهی اوقات این بیماری باعث ایجاد ضایعات پوستی مانند برآمدگی های دردناک در پوست می شود . یا حتی باعث ایجاد فیستول در قسمت مقعد می شود . خیلی از اوقات ما دیده ایم که بیمارانی که به دلیل فیستول یعنی باز شدن یک نقبی از روده به داخل پوست اطراف مقعد که از آن چرک خارج می شود به جراح مراجعه می کنند . یا به دلیل شقاق مراجعه می کنند . معمولاً جراح شقاق را عمل می کند ولی غافل از اینکه این یک زمینه ی بیماری التهابی روده است . این هیچ وقت خوب نمی شود . بصورت مداوم سر باز می کند . برای چند بار عمل می شود . یا فیستول چند بار عمل می شود . ما معمولاً این را می گوییم که فیستولی که در اطراف مقعد ایجاد می شود می تواند پیش زمینه ی بیماری التهابی روده باشد . کرون علائم دیگری دارد . ممکن است فرد فقط به دلیل یک تب ناشناخته مراجعه کند . مریض مدت ها به دلیل این تب ناشناخته بررسی می شود ، غافل از اینکه علت این تب بیماری التهابی روده است . یا در بچه ها بخصوص اختلالات رشد جسمی و جنسی رخ می دهد . بچه رشد نمی کند بدون اینکه هنوز علائم اسهال و خون ریزی داشته باشد . تنها علامت آن ممکن است این باشد که رشد بچه را متوقف کند . قد بچه کوتاه بماند . یا از نظر جنسی کودک اختلالات رشد داشته باشد . یا گاه گاه کودک و یا فرد به دلیل انسداد روده مراجعه کند . چون متأسفانه از خصوصیات کرون این است که چسبندگی شدید ایجاد می کند . معمولاً شایع ترین محل درگیری کرون انتهای روده ی باریک است باز هم افراد به دلیل درد شدید در ناحیه ی آپانتیس مراجعه می کنند و افراد به دلیل آپانتیسیت عمل می شوند . در صورتی که آپانتیسیت نیست بلکه بیماری کرون است که اشتباهاً به عنوان آپانتیسیت تشخیص داده می شود . ما معمولاً در بیماری کرون می گوییم هرچقدر بیماری جراحی نشود و کمتر جراحی شود بهتر است چون محل عمل ممکن است ایجاد فیستول کند . بنابراین یک بیماری مولتی سیستمیک است . هم کرون و هم کولیت زخمی ممکن است با گرفتاری کبدی ، گرفتاری پوستی ، گرفتاری چشمی و حتی گرفتاری مفصلی همراه باشد . خیلی از اوقات این افراد به متخصص روماتولوژی مراجعه می کنند . می گویند ما صبح ها که بیدار می شویم کمر ما خشک است . این افراد کم کم قوز پیدا می کنند و نمی توانند کمر خود را صاف کنند . یا مفصل دچار تورم می شود . مدت ها فرد بروفن می خورد ، ایندوسید می خورد و می بیند که خوب نشد . بنابراین این بیماری می تواند مفصل را درگیر کند . می تواند پوست را درگیر کند و می تواند چشم و قسمت های دیگر را درگیر کند .
سوال – راه درمان بیماری چیست ؟
پاسخ – در مورد درمان بیماری کرون و کولیت زخمی تغذیه نقش کمی را دارد . توصیه ی ما این است که هرچقدر می توانند آرامش فکری و روحی داشته باشند . بدانند که این بیماری ممکن است تا آخر عمر طول بکشد . خوردن داروهایی که سیستم التهابی را مهار کند موثر است . باز هم اشاره می کنم که یکی از داروهایی که خیلی خوب است کورتن است و یکی از بدترین داروها نیز کورتن است . ما به خیلی از مریض هایی که مراجعه می کنند کورتن می دهیم اما می گوییم که بیش از چهار تا شش ماه مصرف نکنند . بعد باید دارو را کم کنند و قطع کنند . ولی وقتی مریض می بیند که از این دارو بهره می برد بصورت سرخود این دارو را ادامه می دهد . در صورتی که وقتی مریض بیش از حد کورتن مصرف کند استخوان های او پوک می شود . و عوارض کورتن یعنی صورت پف آلود را پیدا می کند . ورم پیدا می کند . موهای زائد پیدا می کند . به همین جهت بیمار نباید خودسرانه داروی خود را کم و زیاد کند . یک بیماری که کولیت زخمی و یا کرون دارد حداقل دو یا سه ماه یک بار باید به پزشک مراجعه کند .