خوشبختی 2

خانم دکتر کرمانی رنجبر 26/01/91
 تعریف جامعی را از خوشبختی (امید شادی آرامش) بیان بفرمایید .
پاسخ – بعضی مواقع تعاریف در زمینه ای مختلف می تواند متفاوت باشد.مثلا تعریفی را که روانشناسی از کلمه ی خوشبختی دارد با تعاریف مذهبی خیلی سازگاری ندارد . از نظر روانشناسی خوشبختی یک احساس ذهنی است که مجموعه ای از حس های دیگر را با خودش دارد. احساس رضایتمندی، کارآمدی، موثر بودن و خوشحالی را با خودش در بر می گیرد.
 تعریف معنویت چیست ؟
پاسخ – ما خیال می کنیم که بعضی از فاکتورهای مادی با خوشبختی در ارتباط هستند مثل پول .ولی تحقیقات این را نشان نداده است و چیزهایی که ما اصلا به آن فکر نمی کنیم با خوشبختی در ارتباط هستند. یکی از فاکتورهایی که با خوشبختی ارتباط دارد رعایت اصول اخلاقی مثل ادب ،انصاف ،احترام (خصوصیات معنوی ). کسانی که اینها را در زندگی رعایت می کنند نسبت به دیگران خوشبختی را بیشتر تجربه می کنند.
از نظر ما خوشبختی مادر شهید احمدی روشن قابل فهم است . ما این حس را می پذیریم و می دانیم که وجود دارد و واقعی است و به دلیل عقاید و اعتقاداتی که ما داریم از آن دفاع می کنیم . ولی کسی که آن طرف دنیا نشسته است و این جمله را بشنود: احساس بهره مندی به همراه بهره مندی واقعی ، بنظرش می آید که بهره مندی یعنی اینکه خانواده ام در کنارم باشند ، پس برایش این سوال مطرح می شود که چرا این خانم احساس خوشبختی می کند .
بنظر من ما می توانیم احساس بهره مندی را قبول کنیم ولی در مورد همراه با بهره مندی واقعی ، باید توضیحات بیشتری بدهیم . در واقع ما اندازه ی خط کش بهره وری را به خود فرد می دهیم . یعنی می گوییم با تعریف تو اگر احساس بهره مندی داری و با خط کش خودت می گویی من بهره مند شدم ، این قابل قبول است. وقتی ما می خواهیم تعریف جامعی را ارائه بدهیم ، این تعریف باید تعریفی باشد که نه بشود به آن چیزی را اضافه یا کم کرد . ما می گوییم این فرد احساس بهره مندی دارد ، پس احساس خوشبختی دارد. ( حالا اگر در جامعه ی از دست دادن فرزند بهره مندی واقعی است آنها هم می توانند احساس خوشبختی بکند.) اگر ما بهره مندی واقعی را از این جمله حذف کنیم لطمه ای به جمله وارد نمی شود.
 روان شناسی تا چه حد بخت و اقبال را قبول دارد ؟
پاسخ – الان بحث شانس و اقبال تا حدودی زیر سوال رفته است . در تحقیقی، کتابهایی را به گروهی دادند و گفتند که این کتاب را بخوانید و فرم نظر سنجی را پر کنید. در این کتابها آگهی گذاشته شده بود و در آن نوشته شده بود که شما برنده ی فلان مبلغ هستید ولی برای برنده شدن باید فعالیتی انجام بدهید. گروهی دنبال این آگهی را مورد توجه قرار دادند و پی آنرا گرفتند . بعد دیدند افرادی که آگهی را دنبال کردند افرادی هستند که به آنها خوش شانس        می گویند. در اینجا بحث شانس نبود بلکه بحث دقت و امیدواری بود. افرادی که بدنبال این آگهی نرفته بودند، عده ای اصلا دقت نکرده بودند و عده ای دیگر، امیدی برای برنده شدن نداشتند . ویژگی های شخصی ماست که به انتخابهای بهتر ما کمک می کند و وقتی انسانها انتخابهای بهتری می کنند بقیه فکر می کنند که این انتخابهت تصادفی بوده است و نسبت شانس و اقبال را می دهند.
روی عده ای از انسانهایی که بطور تصادفی مبلغ هنگفتی پول را بدست آورده بودند، تحقیقاتی انجام شد. (مثل پولدار شدن از طریق مثل بلیط بخت آزمایی) و بیشتر آنها هم از افراد فقیر جامعه بودند . وقتی ارزیابی در مورد میزان احساس خوشبختی را در گروه افراد فقیر انجام دادند، دیدند که درصد خوشبختی آنها کمتر نبود و در بعضی مواقع بیشترهم بود .  
یکی از نکاتی که می تواند در زندگی ما احساس خوشبختی ایجاد بکند، هدف داشتن در زندگی است یعنی ما در زندگی هدف های معنادار داشته باشیم. گاهی شما درگیر فعالیتی هستید و تمام وقت تان را صرف می کنید و گذشت زمان را متوجه نمی شوید ولی بعد احساس خوبی دارید زیرا درگیر فعالیتی بودیم که برای آن تلاش می کردیم و این به ما حس خوبی می دهد . گاهی شما سر تکلیفی وقت زیادی می گذارید و در پایان یک احساس رضایتی دارید که خاص این فعالیت است که به آن فِلو می گویند یعنی غرق در فعالیت و سیال شدن در آن فعالیت . فعالیتی که منجر به هدفی می شود که آن هدف در زندگی برای من معنا دارد . این منجر می شود که من احساس خوشبختی بکنم .